Wat is Wonen Eerst?

Wonen Eerst voorkomt en dakloosheid door tijdig toegang tot permanente huisvesting te organiseren. Wanneer dakloosheid onvermijdelijk is of iemand al dakloos is geworden, verkorten we die zoveel mogelijk, met passende ondersteuning waar nodig.

Een eigen thuis is het vertrekpunt. Mensen hoeven niet eerst hun problemen op te lossen voordat zij toegang krijgen tot wonen. Permanente huisvesting biedt juist de basis om verder te kunnen met leven.

Eerder handelen

Wonen Eerst begint wanneer duidelijk wordt dat iemand zijn woning niet kan behouden of wanneer iemand al dakloos is geworden.
Door tijdig een andere, passende en permanente woning te organiseren, voorkomen we dat mensen dakloos worden of langdurig afhankelijk blijven van opvang en tijdelijke woonplekken. Ondersteuning sluit aan bij wat iemand nodig heeft.

Platform Wonen Eerst richt zich vooral op eerder handelen, voordat dakloosheid langdurig wordt en problemen zich verder opstapelen. Mensen kunnen al problemen hebben. Het ontbreken van een stabiel thuis kan woononzekerheid, stress, schulden en gezondheidsproblemen verder versterken.

Wonen Eerst en Housing First

Wonen Eerst bouwt voort op de omslag die Housing First in gang heeft gezet: eerst een eigen thuis, met passende ondersteuning.
Housing First richt zich in het bijzonder op het beëindigen van langdurige of herhaalde dakloosheid bij mensen met complexe ondersteuningsvragen. Vanuit die ervaring legt Platform Wonen Eerst de nadruk op het voorkomen en verkorten van dakloosheid door eerder toegang tot permanente huisvesting te organiseren.

Beiden zijn nodig voor een complete aanpak en effectief beleid van dakloosheid. Lees meer over de verschillen en overkomsten Wonen Eerst en Housing First.

Van individueel falen naar systemen die tekortschieten

Persoonlijke omstandigheden kunnen woningverlies veroorzaken, maar hoeven niet tot dakloosheid te leiden. De toegang tot betaalbare woningen, woonruimteverdeling, bestaanszekerheid en de inrichting van ondersteuning bepalen mede of mensen vervolgens dakloos worden.
De aandacht verschuift daarom van de vraag wat iemand eerst moet oplossen om te mogen wonen, naar de vraag wat betrokken partijen moeten organiseren om tijdig toegang tot wonen mogelijk te maken.

Waarom raken mensen dakloos en waarom lukt het niet om dat tijdig te voorkomen of te beëindigen?

Vanuit Wonen Eerst geredeneerd is dakloosheid niet vanzelfsprekend individueel falen. Het kan ook een signaal zijn dat systemen tekortschieten. Wonen Eerst maakt die knelpunten zichtbaar en gebruikt praktijkervaringen om beleid, regels, samenwerking te verbeteren en systemen te veranderen.

Gedeelde principes, lokaal vormgegeven

Deze ontwikkeling sluit aan bij het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. De zes leidende principes zijn hier in verkorte vorm weergegeven:

Preventie vooropstellen.
Huisvesting erkennen als mensenrecht met directe toegang tot permanente huisvesting als uitgangspunt.

Preventie vooropstellen.
Wonen en zorg van elkaar scheiden.
Ondersteuning richten op herstel.
Flexibele ondersteuning op maat bieden.

vergroten van eigen keuze en eigen regie.
Wonen en zorg van elkaar scheiden.
Ondersteuning richten op herstel en maatschappelijke participatie.
Flexibele ondersteuning op maat bieden.

Deze principes geven richting. De uitwerking moet aansluiten bij de lokale context en de behoeften van inwoners.

Geen blauwdruk

Wonen Eerst is geen blauwdruk. Het vraagt om gedeelde uitgangspunten en lokaal maatwerk.

Versterking van de uitvoeringspraktijk

Wonen Eerst vraagt om domeinoverstijgende samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen Wonen, Zorg en Werk & Inkomen, woningcorporaties, ondersteunende organisaties, inwoners en belangenorganisaties.
Huisvesting, inkomenszekerheid en ondersteuning organiseren we zoveel mogelijk parallel in plaats van na elkaar. Duidelijke verantwoordelijkheden en voldoende mandaat helpen om sneller te handelen, zodat mensen verder kunnen met wonen en leven.

Vliegwiel voor systeemverandering

We zien Wonen Eerst als een vliegwiel voor systeemverandering: van afzonderlijke oplossingen naar een woon- en ondersteuningssysteem dat dakloosheid beter voorkomt en de kansengelijkheid tussen woningzoekenden vergroot.
Platform Wonen Eerst verbindt praktijkervaringen en vertaalt die naar bouwstenen voor uitvoering, beleid en systeemverandering.

Eerder handelen. Dakloosheid voorkomen en verkorten. En samen de systemen veranderen die dat in de weg staan.